คิดเลขเร็วในห้องสอบ เทคนิคที่ใช้ได้จริงโดยไม่ต้องท่องสูตรลับ

18 กันยายน 2569 · อ่าน ~4 นาที · โดย ทีมงานเก่งดี

รวมวิธีคิดเลขให้เร็วขึ้นในห้องสอบที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่การประมาณค่าก่อนคำนวณ การตัดตัวเลือกด้วยหลักหน่วย ไปจนถึงทางลัดที่ปลอดภัย

ข้อสอบที่ให้เวลาข้อละไม่ถึงสองนาที คนที่คำนวณช้ากว่าไม่ได้แพ้เพราะความรู้น้อยกว่า แต่แพ้เพราะทำไม่ทัน

ข่าวดีคือความเร็วส่วนใหญ่ไม่ได้มาจาก "สูตรลับ" แต่มาจากการเลือกไม่คำนวณสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องคำนวณ

หลักข้อที่ 1 ดูตัวเลือกก่อนลงมือคำนวณ

นี่คือเทคนิคที่ให้ผลมากที่สุดและคนใช้น้อยที่สุด ข้อสอบเป็นแบบเลือกตอบ ไม่ได้ให้เขียนวิธีทำ เราจึงไม่จำเป็นต้องได้คำตอบเป๊ะเสมอไป แค่ต้องรู้ว่าตัวเลือกไหนใช่

ถ้าตัวเลือกคือ 120, 340, 580, 860, 1250 ซึ่งห่างกันมาก การประมาณคร่าวๆ ก็พอตัดสินได้แล้ว ไม่ต้องคูณเลขหลายหลักให้เสียเวลา

หลักข้อที่ 2 ประมาณค่าก่อน แล้วค่อยละเอียดถ้าจำเป็น

ปัดเลขให้กลมก่อนเสมอ

$498 \times 21$ คิดเป็น $500 \times 21 = 10500$ แล้วลบส่วนเกิน $2 \times 21 = 42$ ได้ $10458$
$19%$ ของ $250$ คิดเป็น $20%$ ได้ $50$ แล้วลบ $1%$ คือ $2.5$ เหลือ $47.5$

วิธีนี้เร็วกว่าตั้งคูณเป็นหลัก และพลาดยากกว่าด้วย เพราะเลขกลมคิดในหัวได้

หลักข้อที่ 3 ตัดตัวเลือกด้วยหลักหน่วย

ถ้าโจทย์ให้คูณ $237 \times 46$ หลักหน่วยของคำตอบต้องมาจาก $7 \times 6 = 42$ คือลงท้ายด้วย 2

ตัวเลือกไหนไม่ได้ลงท้ายด้วย 2 ตัดทิ้งได้ทันทีโดยไม่ต้องคำนวณอะไรเลย บ่อยครั้งวิธีนี้เหลือตัวเลือกเดียว

ใช้ได้กับการบวกและลบเหมือนกัน

หลักข้อที่ 4 ทางลัดที่จำไม่กี่อันแต่ใช้บ่อย

คูณด้วย 11 สำหรับเลขสองหลัก

แยกตัวเลขออกจากกันแล้วเอาผลบวกมาแทรกตรงกลาง

$32 \times 11 \to 3 (3 + 2) 2 = 352$

ถ้าผลบวกเกินเก้าให้ทดขึ้นหลักหน้า เช่น $57 \times 11$ ได้ $5 (12) 7$ ทดเป็น $627$

กำลังสองของเลขลงท้ายด้วย 5

เอาเลขหน้าคูณกับตัวมันบวกหนึ่ง แล้วต่อท้ายด้วย 25

$3 5^{2} \to 3 \times 4 = 12 \to 1225$

$8 5^{2} \to 8 \times 9 = 72 \to 7225$

ร้อยละสลับที่ได้

$a % ของ b = b % ของ a$

ดังนั้น $4%$ ของ $75$ ซึ่งคิดยาก เท่ากับ $75%$ ของ $4$ ซึ่งคือ $3$ คิดในหัวได้ทันที

หารด้วย 5

คูณสองแล้วหารสิบ เช่น $340 \div 5 = 680 \div 10 = 68$

หลักข้อที่ 5 ใช้เศษส่วนแทนทศนิยม

เวลาเจอเปอร์เซ็นต์ที่คุ้นเคย ให้เปลี่ยนเป็นเศษส่วนก่อน จะตัดทอนได้และไม่ต้องคูณทศนิยม

ร้อยละ	เศษส่วน
$12.5%$	$\frac{1}{8}$
$20%$	$\frac{1}{5}$
$25%$	$\frac{1}{4}$
$33 \frac{1}{3} %$	$\frac{1}{3}$
$37.5%$	$\frac{3}{8}$
$75%$	$\frac{3}{4}$

$37.5%$ ของ $64$ ดูน่ากลัวในรูปทศนิยม แต่ $\frac{3}{8} \times 64 = 24$ คิดในหัวได้สบาย

กับดักของการคิดเร็ว

เทคนิคเหล่านี้มีข้อเสียที่ต้องรู้ไว้

การประมาณใช้ไม่ได้เมื่อตัวเลือกใกล้กันมาก ถ้าตัวเลือกคือ 1248, 1250, 1252 ต้องคำนวณจริงเท่านั้น ดูช่องว่างระหว่างตัวเลือกก่อนตัดสินใจว่าจะประมาณ
ทางลัดที่จำครึ่งๆ อันตรายกว่าไม่รู้เลย ถ้าไม่มั่นใจว่าจำถูก ให้คิดตรงๆ ดีกว่า เพราะคำตอบผิดที่ได้มาเร็วก็ยังผิดอยู่ดี
เร็วเกินจนอ่านโจทย์ไม่ครบ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในห้องสอบไม่ใช่คำนวณผิด แต่คือตอบผิดคำถาม เช่น โจทย์ถามหา "ส่วนที่เหลือ" แต่เราตอบ "ส่วนที่ใช้ไป"

วิธีกันข้อ 3 ที่ได้ผลคือ ขีดเส้นใต้คำที่บอกว่าโจทย์ถามอะไร ก่อนเริ่มคำนวณทุกครั้ง เสียเวลาสองวินาที แต่กันคะแนนหายได้หลายข้อต่อชุด

ฝึกให้ติดเป็นนิสัย

เทคนิคพวกนี้ต้องใช้จนเป็นอัตโนมัติ ไม่งั้นในห้องสอบจริงจะนึกไม่ออก

ฝึกร้อยละและเปอร์เซ็นต์
ฝึกโจทย์ปัญหา
ฝึกอัตราส่วนและสัดส่วน
จำลองสนามสอบจับเวลา — ที่เดียวที่วัดได้จริงว่าเร็วพอหรือยัง